Duifje, mijn duifje.

Kort voor 1500 verhuist Sigbrit Willems met haar dochtertje Duveke van Amsterdam naar Bergen in Noorwegen en begint daar een herberg.

Sigbrit is ongehuwd moeder en Duveke heet danook Sigbritsdochter. Van de vader is alleen bekend dat hij een Amsterdams koopman was en Nicolaas heette.

Een aantal jaren later staat Duveke, inmiddels 16-17 jaar en bloedmooi, op de Bergense markt met vis. In 1507 komt de koninklijk kanselier Olaf Valkenberg op de markt en wordt getroffen door Duvekes schoonheid. Hij vertelt zijn baas, koning Christiaan II van Denemarken, Zweden en Noorwegen over het onwaarschijnlijk mooie meisje.


Duveke Sigbritsdogter met Kong Christian
(19e eeuws schilderij, wel heel erg geromantiseerd!!)

Isabella/Elisabeth van Oostenrijk,
portret door Jan Gossaert

De tien jaar oudere koning nodigt het meisje uit op een feest en zij wordt de maitresse van de koning, een officiŽel huwelijk kan uiteraard niet, we leven tenslotte niet in de 21e eeuw (waar prinsen maar met gewone meisjes trouwen)

In 1514 vind "men" dat de koning, inmiddels 33 jaar oud, dient te trouwen. Het wordt de ťťn jaar jongere zus Isabella van onze keizer Karel V van Oostenrijk. Het dertienjarige (!) meisje verhuist van Brussel naar Kopenhagen. Maar de koning wil natuurlijk zijn mooie maitresse niet opgeven voor dit "kind".

Dus Duveke en moeder Sigbrit krijgen een klein paleisje in Kopenhagen, en Isabella, die nu Elisabeth heet, woont (nogal eenzaam) in het koninklijk paleis. Moeder Sigbrit wordt ook nog eens koninklijk administrateur, dus zij trekt aan de financiŽle touwtjes.

Al in 1516 baart Elisabeth een zoon en verkrijgt daardoor meer macht ook al door haar machtige familie. Haar vader Keizer Maximiliaan had Christiaan bij het huwelijk al gedreigd, dat het uit moest zijn met die Duveke, anders zou haar wat overkomen.

In september 1517 overlijdt Duveke danook. naar men zegt door vergiftigde kersen. Aanvankelijk krijgt dezelfde Olaf Valkenberg de schuld, maar hij weet de koning ervan te overtuigen, dat het een andere hoveling, Torben Oxe, was geweest, die wordt eerst vrijgesproken, maar later door een andere rechtbank toch veroordeeld en onthoofd. Nog steeds speculeren Deense geschiedschrijvers erover of Elisabeth er nu wel of niet "achter zat".

Maar moeder Sigbrit is er nog steeds en houdt de nodige touwtjes in handen, haar hele leven lang.

Elisabeth (Sigbrit trouwens ook) was buitengewoon slecht te spreken over de levenskwaliteit aan het Deense hof. In 1523 wordt danook een groep Nederlanders overgehaald naar Amager (nu binnen, toen nog buiten Kopenhagen) te komen, om daar groenten en fruit te telen voor het hof.

Ze krijgen een reeks voorrechten, geen tienden, geen herediensten, vrouwen konden erven en zelfstandig land bezitten, eigen bestuur met een gekozen schout en schepenenen en nog wat rechten, die in het nog middeleeuwse Denemarken ongewoon waren.

In 1559 toen konig Christiaan was gestorven, vonden vele Denen, dat deze "nieuwe Denen" maar terug moesten naar Nederland. Dat is er nooit van gekomen, ze bleven waar ze waren, Christiaans opvolgers waren inmiddels te vertrouwd met de Hollandse gezonde waar en veel Kopenhagenaars ook.

Hun kerkelijke gemeente is Store Magleby, waar ze twee eeuwen later nog steeds Nederlands schrijven in hun "kirkebÝger".


den 19 dito Krelis Nielsens Soon Niels, Test: Jacob bij de Hek, Anna Jurgensdogter, Pieter Gerdsen "wierd thuis gedoopt 'savonds 5 uren van de vroedvrouw ien starf daarop een half uurtje daarna"
d 19 dito Vastenavonds Sondag Anders Rubbeszoon Pieter, Test: Henrick Hansen, Martjen Peders, Soren Hansen.
d. 23 dito Jan Teunissens Soon Jan. Test: De Schouwt Cornelis Cornelissen. Martjen Jans, Krillis Teunissen
Inschrijvingen in het Doopboek van Store Magleby februari 1730 (test=testes, getuigen)

Tot in de negentiende eeuw waren Hollands nazaten bevoorrecht, pas met de Deense grondwet van 1848 hield het op, maar nog altijd vind je daar "op" Amager ondeense namen als Theis, Threin, Grith (Griet) , Marchen (Maartje), Leise (Lijsje), Leisbeth, Neel, Aght (Aagt), Cornelius, Dirch, Crilles, Claes, Jan en Geert met achternamen als Wybrandtsen, Zibrandtsen, Isbrandtsen, Villumsen (Willemsen), TÝnnesen (Teunissen), Jansen, Bacher (Bakker) en Schmidt (Smit). En "een van ons" betekent daar nog altijd "van Hollandse afstamming".



Jullie Deense Hollander met z'n echte Deense)
Hans en Gerda