Deense toestanden.

In Nederland lees je nog wel eens, dat de arbeidsmarkt te weinig flexibel is. In Denemarken zou dat veel beter zijn. Dat "ken wel zo weze", maar...

Eerst iets over het systeem zelf. De Denen krijgen/nemen makkelijk ontslag, hun sociale voorzieningen, arbeidsloosheidsuitkeringen zijn uitstekend en worden uit de staatskas betaald.

In Denemarken werken bijna altijd man en vrouw. Ieder heeft haar/zijn eigen inkomen, en evt. ook arbeidsloosheids uitkering.
Als je zelf ontslag neemt heb je een "quarantaine"-periode van 1 maand, daarna krijg je werkeloosheidsuitkering (90% van het laatst verdiende met een maximum van bijna 3000 kronen=400 euro per week), wordt je ontslagen dan krijg je die direct.
Je moet uiteraard wel solliciteren en zorgen dat je weer werk krijgt, maar als je besluit tot een ander beroep, en eerst wat scholing wilt, mag je je eerst scholen (max 1 jaar).
Er zitten wat mitsen en maren aan het Deense systeem:
  1. De hoogte van de uitkeringen is afhankelijk van je beroepskwalifikaties.
    En de ongeschoolde arbeider heeft het al moeilijk, want er is meer vraag naar geschoolde arbeid.
    Je moet overigens wel lid zijn van een vakvereniging.
    Die kwalificaties "motte ook Deens weze", aan een Turks diploma heb je niks, dat telt niet.
    Hollanders, Engelsen ok., maar Turken, Afghanen, Irakezen, hun diploma's tellen niet, ook niet om aan het werk te komen.
    Het lijkt dat arbeidsgevers daar niet aan beginnen, bijscholing is duur, je kunt beter iemand anders, desnoods Polen, aanstellen.
  2. Naast allochtonen komen oudere werkloze werknemers slecht aan de bak. Voor hen kun je veel beter een jongere aanstellen.
  3. Als je gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent kun je het met die flexibele arbeidsmarkt ook wel schudden.
Het hele systeem in Denemarken is langzamerhand zo gegroeid. De vakbeweging is hier overigens veel sterker dan in Nederland.
De collectieve arbeidsovereenkomsten remmen de "flexibilitiet" wel wat af, met vormen van ontslagbeveiliging als opzegtermijnen, overgangsregelingen, etc.
Het aantal "georganiseerden" in de vakbond is hoog. In bepaalde beroepen ben je automatisch lid van een vakvereniging en tot voor kort was er geen vrijheid van organisatie, alle werknemers in een bepaalde bedrijfstak moesten lid zijn van één vakbeweging.
(In strijd met de "vrijheid van vereniging", Denemarken is dan ook door het Europese hof gecorrigeerd).

Mijn overbuurman Carsten is zo'n 35-40 jaar oud en was werkzaam als kok, is getrouwd met Jytte, heeft twee kleine kinderen en het gezin woont in een bungalow tegenover ons.
Zo rond Kerstmis had hij onenigheid met zijn baas en hij nam ontslag.
Hij is nog steeds werkloos, en hij had toch al geen zin meer in het koksberoep, met onregelmatige arbeidstijden en zo...
Hij werkt af en toe even als invaller ergens, maar hij wil wat anders. Hij volgt nu een "cursus" heftruckchauffeur en misschien is dat wel wat.
Hij, noch zijn vrouw, die overigens zelf ook een baan heeft, noch zijn omgeving vindt dat gek. De uitkeringen zijn kennelijk zo, dat hij zich over een eventuele hypotheek ook niet ernstig druk hoeft te maken.
Iedereen praat er heel ontspannen over, dat komt kennelijk wel goed.

Ik moet toegeven, met dit prachtige voorjaarsweer, is het best lekker om het niet al te druk te hebben.
Als pensionisten mogen we daarvan genieten, doen we ook. Vandaag komen Gerda's kleinkinderen bij ons in de tuin paaseieren zoeken. Een Hollandse traditie, die ik aan het importeren ben in Denemarken, en het lukt, want we hebben al vier enthousiaste kleinkinderen.
(Al zegt hun vader cynisch, dat het hen om de eieren gaat en niet om het zoeken en vinden).
Groeten uit een prachtig Denemarken,
Hans en Gerda.

PS: Kort hierna (april 2007) had Carsten al weer werk gevonden. Hij is nu bedrijfsleider bij een exportslagerij, "'t Verdient beter en regelmatiger werktijden!"